ప్రపంచవ్యాప్తంగా వైద్యరంగంలో ఎన్నో పురోగతులు సాధించినప్పటికీ, ప్లేగు వ్యాధి పూర్తిగా అంతరించిపోలేదు. కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఇప్పటికీ కేసులు నమోదవుతున్నాయి. యెర్సీనియా పెస్టిస్ అనే బ్యాక్టీరియా వల్ల వచ్చే ఈ వ్యాధి, సకాలంలో గుర్తించి చికిత్స అందించకపోతే ప్రాణాపాయం కలిగించే అవకాశం ఉంది. దీనిపై అవగాహన అవసరం.
ప్లేగు వ్యాధి యెర్సీనియా పెస్టిస్ అనే బ్యాక్టీరియా వల్ల వస్తుంది. సాధారణంగా, సోకిన ఎలుకలు వంటి చిన్న క్షీరదాలు, వాటిపై ఉండే ఈగల ద్వారా ఈ వ్యాధి మనుషులకు వ్యాపిస్తుంది. వ్యాధి రకాన్ని బట్టి లక్షణాలు, తీవ్రత మారుతాయి.
ప్లేగు వ్యాధి లక్షణాలు
ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ ప్రకారం, సాధారణంగా సంక్రమణ జరిగిన ఒకటి నుంచి ఏడు రోజుల్లో లక్షణాలు కనిపించవచ్చు. వ్యాధి రకాన్ని బట్టి లక్షణాలు భిన్నంగా ఉంటాయి. బుబోనిక్ ప్లేగులో అకస్మాత్తుగా జ్వరం, చలి, తలనొప్పి, ఒళ్లు నొప్పులు, చంకలు, మెడ లేదా గజ్జల్లో నొప్పితో కూడిన శోషరస గ్రంథుల వాపు, తీవ్రమైన నీరసం కనిపిస్తాయి.
న్యూమోనిక్ ప్లేగులో తీవ్రమైన జ్వరం, దగ్గు, ఛాతీలో నొప్పి, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, కొన్నిసార్లు రక్తం కలిసిన కఫం ఉంటాయి. ఈ రకం ప్లేగు వ్యక్తుల మధ్య శ్వాస బిందువుల ద్వారా వ్యాపించవచ్చు. సెప్టిసీమిక్ ప్లేగులో రక్తంలో బ్యాక్టీరియా వ్యాప్తి చెందడం, అధిక జ్వరం, తీవ్రమైన బలహీనత, కడుపునొప్పి, వాంతులు లేదా విరేచనాలు, చర్మం కింద రక్తస్రావం, అవయవాలకు రక్తప్రసరణ తగ్గడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. చికిత్స ఆలస్యమైతే ప్రాణాపాయం కలగవచ్చు.
వ్యాధి వ్యాప్తి చెందే మార్గాలు
ప్లేగు వ్యాధి సోకిన ఈగల కాటు ద్వారా సంక్రమించవచ్చు. సోకిన ఎలుకలు లేదా ఇతర చిన్న క్షీరదాలపై ఉండే ఈగలు మనుషులను కుట్టినప్పుడు వ్యాధి వ్యాపిస్తుంది. అలాగే, వ్యాధి సోకిన జంతువుల కణజాలాన్ని తాకడం ద్వారా బ్యాక్టీరియా శరీరంలోకి ప్రవేశించవచ్చు. న్యూమోనిక్ ప్లేగు ఉన్న వ్యక్తితో సన్నిహిత సంబంధంలో ఉండి, వారి శ్వాస బిందువులకు గురైనప్పుడు కూడా సంక్రమణ జరగవచ్చు.
అన్ని రకాల ప్లేగులు సాధారణంగా ఒకరి నుంచి మరొకరికి వ్యాపించవు. ముఖ్యంగా ఊపిరితిత్తులకు సంబంధించిన న్యూమోనిక్ ప్లేగు విషయంలో ప్రత్యేక జాగ్రత్తలు అవసరం.
రష్యాలో ప్లేగుపై వార్తలు
2020లో రష్యాలోని ఇర్కుట్స్క్ ప్రాంతంలో ఒక ప్రయోగశాల ఉద్యోగి తీవ్రమైన న్యుమోనియాతో మరణించిన ఘటనపై ప్లేగు అనుమానాలు వ్యక్తమయ్యాయి. అయితే, ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ విడుదల చేసిన సమాచారం ప్రకారం, ఆ మరణానికి ప్లేగే కారణమని నిర్ధారించడానికి మరిన్ని వైద్య, ప్రయోగశాల ఆధారాలు అవసరమయ్యాయి. రష్యా అధికారులు నిర్వహించిన పరీక్షల్లోనూ ప్రమాదకరమైన వ్యాధికారకాలు గుర్తించలేదని వార్తా సంస్థలు నివేదించాయి. కాబట్టి, ఈ ఘటనను ధృవీకరించిన ప్లేగు వ్యాప్తిగా పేర్కొనడం సరికాదు.
ప్లేగు వ్యాధికి యాంటీబయాటిక్ మందులతో చికిత్స చేయవచ్చు. అయితే, వ్యాధిని తొందరగా గుర్తించి, చికిత్స ప్రారంభించడం చాలా ముఖ్యం. అనుమానిత లక్షణాలు కనిపిస్తే, పరీక్షల ఫలితాల కోసం వేచి ఉండకుండా వైద్య సహాయం పొందాలని అమెరికా వ్యాధి నియంత్రణ సంస్థ సూచిస్తోంది. నివారణ చర్యల్లో భాగంగా ఇంటి పరిసరాల్లో ఎలుకలు, వాటి సంచారాన్ని నియంత్రించాలి. చనిపోయిన లేదా అనారోగ్యంతో ఉన్న అడవి జంతువులను చేతులతో తాకకూడదు. ఈగలు ఎక్కువగా ఉండే ప్రాంతాల్లో తగిన రక్షణ చర్యలు తీసుకోవాలి. ప్లేగు అనుమానం ఉన్న వ్యక్తికి దగ్గు, శ్వాస సమస్యలు ఉంటే సన్నిహిత సంబంధాన్ని తగ్గించి, వెంటనే వైద్య సహాయం పొందాలి. స్వయంగా మందులు వాడకుండా వైద్యుల సూచనలను పాటించాలి.
