పశ్చిమాసియాలో ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో కీలకమైన హోర్ముజ్ జలసంధిని రెండు రోజుల్లో తిరిగి తెరిచేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నామని ఇరాన్ ప్రకటించింది. అయితే, అమెరికా తమ షరతులను అంగీకరిస్తేనే ఈ చర్యలు ఉంటాయని స్పష్టం చేసింది. గతంలో ప్రతిపాదించిన ఏడు రోజుల ప్రణాళికను రెండు రోజులకు తగ్గించే అవకాశాన్ని పరిశీలిస్తున్నట్లు ఇరాన్ విదేశాంగ శాఖ అధికార ప్రతినిధి ఇస్మాయిల్ బఘాయీ తెలిపారు.
అమెరికా తమ డిమాండ్లను అంగీకరిస్తేనే హోర్ముజ్ జలసంధిలో నౌకాయాన భద్రతను పునరుద్ధరించి, రవాణాను తిరిగి ప్రారంభించేందుకు వీలుంటుందని ఇరాన్ పేర్కొంది. తమ డిమాండ్లలో ప్రధానంగా అమెరికా విధించిన నౌకాదళ దిగ్బంధనాన్ని ఎత్తివేయడం, ఇరాన్పై ఆంక్షలను సడలించడం, విదేశాల్లో నిలిపివేసిన ఇరాన్ ఆస్తులను విడుదల చేయడం, చమురు రంగంపై ఆంక్షలను తొలగించడం వంటివి ఉన్నాయని అంతర్జాతీయ వార్తా సంస్థలు వెల్లడించాయి. పశ్చిమాసియాలో యుద్ధాన్ని అన్ని రంగాల్లో ముగించాలన్న డిమాండ్ను కూడా ఇరాన్ ముందుకు తెచ్చింది.
ఖతార్ మధ్యవర్తిత్వంతో చర్చలు
అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య ఖతార్ మధ్యవర్తిత్వంతో సంప్రదింపులు కొనసాగుతున్నాయి. ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాఘ్చీ తెలిపిన వివరాల ప్రకారం, మొదట ప్రతిపాదించిన ఏడు రోజుల ప్రణాళికను రెండు రోజుల్లో అమలు చేసేలా మార్చే అంశంపై చర్చలు జరిగాయి. ప్రతిపాదన ప్రకారం.. మొదటి రోజు అమెరికా కొన్ని చర్యలు చేపట్టాలి. రెండో రోజు హోర్ముజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరిచి, నౌకల రాకపోకలను సాధారణ స్థితికి తీసుకురావాలన్నది ఇరాన్ ఆలోచనగా ఉంది. అయితే దీనిపై ఇరు దేశాల మధ్య తుది ఒప్పందం కుదరలేదు.
సందేశాల మార్పిడి కొనసాగుతోంది
ఖతార్లో మధ్యవర్తులతో మూడు రోజుల పాటు సంప్రదింపులు జరిపిన ఇరాన్ ప్రతినిధి బృందం ఆదివారం తిరిగి వెళ్లింది. అయితే చర్చలు నిలిచిపోలేదని, మధ్యవర్తుల ద్వారా అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య సందేశాల మార్పిడి కొనసాగుతోందని సంబంధిత వర్గాలు తెలిపాయి. చర్చల్లో ఎదురైన ఇబ్బందుల కారణంగా ఇరాన్ ప్రతినిధి బృందం తిరుగు ప్రయాణం చేయలేదని ఓ అధికారి పేర్కొన్నట్లు రాయిటర్స్ వెల్లడించింది.
ప్రపంచ చమురు సరఫరాపై ప్రభావం
హోర్ముజ్ జలసంధి ప్రపంచ చమురు, సహజ వాయువు రవాణాకు అత్యంత కీలకమైన సముద్ర మార్గం. ఈ మార్గంలో నౌకల రాకపోకలకు అంతరాయం ఏర్పడితే అంతర్జాతీయ ఇంధన సరఫరా, చమురు ధరలు, సముద్ర రవాణా ఖర్చులపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. అందుకే ఇరాన్ తాజా ప్రతిపాదనపై ప్రపంచ దేశాలు దృష్టి సారించాయి.
అయితే అమెరికా ఇరాన్ షరతులను అంగీకరించినట్లు ఇప్పటివరకు అధికారిక ప్రకటన వెలువడలేదు. హోర్ముజ్ జలసంధి తిరిగి తెరుచుకున్నట్లు కూడా నిర్ధారణ కాలేదు. ఇరాన్ ప్రతిపాదన అమలవుతుందా లేదా అన్నది అమెరికా స్పందన, తదుపరి దౌత్య చర్చలపై ఆధారపడి ఉంది.












